Sức mạnh tộc họ – Mạch nguồn văn hóa, động lực phát triển ở Bà Nà
Từ câu chuyện thôn Phú Hòa với 48 tộc họ, mô hình “Tộc họ tiên tiến”, “3 không trong đám tang” và nuôi heo đất khuyến học, an sinh, bài viết cho thấy vai trò của các tộc họ trong giữ gìn thuần phong mỹ tục, xây dựng gia đình văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết ở xã Bà Nà.
Sau hơn một năm thành lập, xã Bà Nà đang từng bước ổn định tổ chức, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân, tạo chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội. Trong hành trình xây dựng quê hương, bên cạnh vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các tộc họ trên địa bàn đã và đang khẳng định vị trí quan trọng trong việc gìn giữ thuần phong mỹ tục, giáo dục truyền thống, xây dựng gia đình văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết ở khu dân cư.
Giữ nếp nhà, trao truyền giá trị tốt đẹp
Sau 24 năm chia tách, thôn Phú Hòa được thành lập trên cơ sở sáp nhập thôn Phú Hòa 1 và Phú Hòa 2. Việc trở về chung một mái nhà không chỉ đặt ra yêu cầu ổn định tổ chức mà còn đòi hỏi sự kết nối cộng đồng, củng cố tình làng nghĩa xóm và phát huy những giá trị truyền thống. Trong hành trình ấy, 48 tộc họ trên địa bàn, với 16 tộc họ có nhà thờ và Hội đồng gia tộc, đang trở thành nguồn lực quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa, giáo dục con cháu và chăm lo cộng đồng.
Điểm nổi bật là Ban Công tác Mặt trận thôn đã chủ động xây dựng mô hình “Tộc họ tiên tiến” với các tiêu chí, thang điểm cụ thể; tổ chức gặp gỡ các Hội đồng gia tộc của hai thôn cũ để nắm bắt tình hình, tâm tư, nguyện vọng và phối hợp quản lý, giáo dục con cháu. Qua đó, vai trò của trưởng tộc, người cao tuổi và người có uy tín được phát huy trong giữ gìn gia phong, vận động con cháu chấp hành pháp luật, xây dựng gia đình hạnh phúc, đoàn kết, tiến bộ.
Từ mô hình này, nhiều cách làm thiết thực được triển khai. Nổi bật là mô hình “3 không trong đám tang”: không cờ bạc, rượu chè; không hạt dưa, thuốc lá; không rải vàng mã, góp phần xây dựng nếp sống văn minh. Đặc biệt, mô hình nuôi heo đất trong các tộc họ đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, trở thành cầu nối giữa truyền thống tương thân tương ái với hoạt động khuyến học, an sinh xã hội và đền ơn đáp nghĩa.
Trong những năm qua, thôn đã vận động đóng góp và nuôi heo đất được 56,85 triệu đồng phục vụ khuyến học. Thông qua các hoạt động “San sẻ yêu thương”, 137 con heo đất cùng tiền mặt và quà đã được huy động, với tổng trị giá 657,484 triệu đồng để hỗ trợ người dân khó khăn, nhất là những trường hợp bị ảnh hưởng bởi bão lụt. Thôn còn duy trì hỗ trợ hằng tháng cho người có hoàn cảnh khó khăn, bị ảnh hưởng chất độc da cam tại Phước Hưng. Mới đây, anh Nguyễn Văn Quang cùng các hộ dân đã khui heo đất, trao hỗ trợ cho 5 gia đình đau ốm, khó khăn; những con heo đất khác tiếp tục được nuôi dưỡng để chuẩn bị cho đợt hỗ trợ tiếp theo.
Đằng sau những con số ấy là sự chung tay của nhiều gia đình, dòng họ. Các tộc Đinh Văn, Nguyễn Phan cùng nhiều tộc họ tích cực tham gia an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa; tộc Nguyễn Phan, Phan Đình đóng góp cho công tác khuyến học; họ Nguyễn Hạnh vận động con cháu hỗ trợ làm đường tại tổ 3. Tiêu biểu, anh Nguyễn Phan Tú Dung hỗ trợ 50 triệu đồng, tương ứng 50 suất quà cho người dân bị ảnh hưởng bởi bão lụt tháng 10/2025. Con cháu các tộc họ còn đóng góp 74 suất quà, trị giá 74 triệu đồng nhân dịp Ngày Thương binh - Liệt sĩ và Tết. Những việc làm ấy thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tinh thần trách nhiệm và sự sẻ chia trong cộng đồng.
Cùng với chăm lo đời sống, các tộc họ chú trọng bồi đắp tri thức, nhân cách cho thế hệ trẻ. Sáu tộc họ ở Phú Hòa có chi hội khuyến học, duy trì việc động viên con cháu học tập, rèn luyện, vượt khó vươn lên. Trên địa bàn toàn xã, trong năm học 2025-2026, UBND xã Bà Nà đã tuyên dương, khen thưởng 98 học sinh tiêu biểu, xuất sắc, trong đó có các em trúng tuyển đại học, đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố. Đây là niềm tự hào của gia đình, dòng họ và cũng là minh chứng cho sự quan tâm của địa phương đối với sự nghiệp khuyến học, khuyến tài.
Không chỉ giáo dục con cháu trong gia đình, các tộc họ còn góp phần giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng gia đình hạnh phúc và giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở. Trong 4 năm qua, thôn đã hòa giải thành công 7 vụ việc. Trưởng tộc, người có uy tín phối hợp với Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể tuyên truyền, nhắc nhở con cháu phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội, chấp hành pháp luật. Nhờ đó, ý thức trách nhiệm của mỗi gia đình đối với cộng đồng từng bước được nâng lên, góp phần xây dựng thôn xóm bình yên, đoàn kết.
Phát huy sức mạnh tộc họ, vun đắp tương lai quê hương
Từ câu chuyện Phú Hòa có thể thấy, tộc họ không chỉ là nơi lưu giữ truyền thống tổ tiên mà còn là một nguồn lực xã hội có khả năng tập hợp, vận động và lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Điều này thể hiện rõ trong phong trào hiến đất, tháo dỡ hàng rào, đóng góp công sức mở rộng đường giao thông. Khi những người có uy tín trong dòng họ gương mẫu đi đầu, vận động bằng tình cảm và trách nhiệm, các chủ trương của địa phương dễ dàng nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng tự nguyện của người dân.
Đặc biệt, sau gần 04 tháng sáp nhập, Phú Hòa đã tạo được sự gắn kết giữa người dân hai thôn cũ, thể hiện qua những kết quả nổi bật trong các phong trào, hoạt động chung: giải Nhất toàn đoàn môn Bóng đá, giải Nhất hội thi Tiếng hát dân ca xã Bà Nà lần thứ I và giải Nhất toàn đoàn tại Ngày hội Bà Nà Xanh. Những thành tích ấy không chỉ thể hiện tinh thần thi đua mà còn cho thấy sức mạnh đoàn kết, khả năng quy tụ cộng đồng sau sáp nhập. Niềm tin của người dân đối với các hoạt động vận động, quyên góp ngày càng được củng cố, tạo nền tảng để các phong trào tiếp tục lan tỏa.
Trên quy mô toàn xã, Bà Nà hiện có 83 tộc họ với 6.437 gia đình, trong đó 6.338 gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa, chiếm tỷ lệ 98,46%. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh. Niềm tự hào về quê hương giàu truyền thống lịch sử, với 7 đình làng được công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố, càng bồi đắp ý thức hướng về cội nguồn, gìn giữ bản sắc và trách nhiệm của mỗi người dân đối với quê hương.
Trao đổi về vai trò của các tộc họ, bà Lê Huyền Trâm, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bà Nà, cho rằng: “Các tộc họ có vai trò rất quan trọng trong gìn giữ thuần phong mỹ tục, giáo dục đạo đức, lối sống và ý thức chấp hành pháp luật cho con cháu. Thông qua uy tín của trưởng tộc, Hội đồng gia tộc và những người có uy tín, công tác tuyên truyền, vận động có điều kiện đi sâu vào từng gia đình, tạo sự đồng thuận trong thực hiện các phong trào ở địa phương. Thời gian tới, Mặt trận xã tiếp tục phối hợp với các tổ chức thành viên, các thôn phát huy vai trò của tộc họ, gắn xây dựng tộc họ tiên tiến với khuyến học, khuyến tài, xây dựng gia đình hạnh phúc và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân”.
Sau hơn một năm thành lập, xã Bà Nà đang từng bước ổn định tổ chức, phát huy các nguồn lực trong Nhân dân để thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Trong hành trình ấy, phát huy vai trò các tộc họ không chỉ là gìn giữ những giá trị thuộc về quá khứ mà còn là đầu tư cho tương lai. Bởi mỗi dòng họ giữ được nền nếp sẽ góp phần xây dựng những gia đình văn hóa; mỗi gia đình có trách nhiệm sẽ làm nên cộng đồng đoàn kết. Đó chính là nền tảng tinh thần vững chắc để Bà Nà phát triển văn minh, giàu đẹp và bền vững.
Thanh Giang
Bình luận
Bình luận, ý kiến của bạn
-
• Ngày hội Văn hóa - Đại đoàn kết xã Bà Nà năm 2026
-
• Hướng dẫn tham gia Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về chuyển đổi số quốc gia
-
• Tọa đàm "Văn hóa học đường trong kỷ nguyên số" – Tư vấn tâm lý học đường cho phụ huynh, học sinh
-
• Hộ nghèo, hộ cận nghèo, trường học, trạm y tế đăng ký nhận hỗ trợ dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2030
-
• Thông báo về việc tổ chức bầu cử Trưởng thôn nhiệm kỳ 2025 – 2030 trên địa bàn xã Bà Nà
-
• Từ ngày 11/11/2026, áp dụng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu
